الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
57
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
قابل توجه اينكه « روح » در قرآن مجيد گاه به صورت مطلق ، و بدون هيچ قيد ذكر شده ، و در اين حال غالبا در برابر « ملائكه » قرار گرفته مانند : تَعْرُجُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ إِلَيْه : « فرشتگان و روح به سوى او بالا مىروند » ( معارج - 4 ) . تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ : « در شب قدر ملائكه و روح به فرمان پروردگارشان با هر چيزى نازل مىشوند » ( قدر - 4 ) . در اين دو آيه « روح » بعد از « ملائكه » ذكر شده ، و در آيه مورد بحث قبل از « ملائكه » ، البته ممكن است اين جدا شدن به عنوان يك فرد مشخص و بزرگ بوده باشد ، و به اصطلاح ذكر « عام » بعد از « خاص » يا ذكر « خاص » بعد از « عام » است . اما در بسيارى از آيات ، « روح » با اضافه يا وصفى آمده است ، مانند « روح القدس » در آيه قُلْ نَزَّلَه رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ : « بگو روح القدس اين قرآن را از سوى پروردگارت به حق نازل كرد » ( نحل - 102 ) يا آيه نَزَلَ بِه الرُّوحُ الأَمِينُ قرآن را « روح الامين » نازل كرده « ( شعرا - 193 ) . در بعضى از آيات خداوند « روح » را به خودش اضافه فرمود ، مىفرمايد : « وَنَفَخْتُ فِيه مِنْ رُوحِي » : « در آدم از روح خودم دميدم » ( روح شريفى كه به خاطر شرافت به ذات مقدس او اضافه شده ) ( حجر 29 ) و در جاى ديگر مىفرمايد : فَأَرْسَلْنا إِلَيْها رُوحَنا : « ما به سوى مريم روح خود را فرستاديم » ( مريم - 17 ) . به نظر مىرسد كه « روح » در اين آيات كه به صورتهاى متفاوتى بيان شده معناهاى متفاوتى داشته باشد كه شرح هر كدام در ذيل همان آيات بيان شده است . ولى آنچه از ميان تفاسير مختلف نسبت به آيه مورد بحث مناسبتر به نظر مىرسد اين است كه ، منظور از « روح » در اينجا يكى از فرشتگان بزرگ الهى